Praktijk Sandipa
Ontwikkelingstrauma helen
Lees hoe ontwikkelingstrauma doorwerkt in lichaam en zenuwstelsel en waarom lichaamsgerichte psychotherapie helpt
Lees hoe ontwikkelingstrauma doorwerkt in lichaam en zenuwstelsel en waarom lichaamsgerichte psychotherapie helpt
Ontwikkelingstrauma, ook wel vroegkinderlijk of complex trauma genoemd, ontstaat wanneer een kind gedurende langere tijd opgroeit in een omgeving waarin emotionele veiligheid, steun of betrouwbare hechting ontbreken. In plaats van één ingrijpende gebeurtenis gaat het vaak om een langdurige periode van spanning, onvoorspelbaarheid of emotionele afwezigheid van belangrijke volwassenen.
Omdat deze ervaringen plaatsvinden in een fase waarin het brein en het zenuwstelsel nog volop in ontwikkeling zijn, kan het lichaam zich aanpassen door voortdurend in een staat van overleving te blijven. Het zenuwstelsel leert zich als het ware af te stemmen op spanning en waakzaamheid, in plaats van op rust en veiligheid.
Deze aanpassing kan later in het leven doorwerken in hoe iemand zich voelt, reageert en verbinding maakt met zichzelf en met anderen.
De gevolgen van ontwikkelingstrauma kunnen zich op verschillende manieren uiten. Omdat het trauma samenhangt met de ontwikkeling van het zenuwstelsel en met de manier waarop iemand leert omgaan met emoties en relaties, zijn de klachten vaak breed en soms moeilijk te herkennen.
Veel voorkomende symptomen van ontwikkelingstrauma bij volwassenen zijn bijvoorbeeld:
Deze reacties zijn geen persoonlijk falen, maar het gevolg van imprints van overlevingsstrategieën in het zenuwstelsel die ooit helpend waren in een onveilige of onvoorspelbare omgeving.
Veel mensen die te maken hebben met ontwikkelingstrauma functioneren ogenschijnlijk goed. Ze werken, nemen verantwoordelijkheid en zorgen vaak goed voor anderen. Toch kan er tegelijkertijd van binnen een aanhoudende spanning aanwezig zijn. Sommigen mensen ervaren vermoeidheid, gevoelens van leegte of hebben moeite om werkelijk tot rust te komen. Dit zijn de gevolgen van een zenuwstelsel dat is blijven hangen in een staat van dreiging. Het reageert alsof er nog steeds druk of dreiging aanwezig is, doordat het te weinig signalen van veiligheid herkent.
Wanneer een kind opgroeit in een omgeving waarin sprake was van langdurige spanning, onveiligheid of emotionele afwezigheid, leert het lichaam zich hierop aan te passen. Het zenuwstelsel ontwikkelt zich namelijk in relatie tot de omgeving. Als die omgeving onvoorspelbaar of stressvol is, kan het zenuwstelsel zich instellen op overleven in plaats van veiligheid, ontspanning en verbinding.
Het lichaam raakt daardoor gewend aan een staat van verhoogde alertheid. Sommige mensen ervaren deze alertheid continue. Ze staan altijd ‘aan’ en reageren vaak al voordat jij je beweging of zin hebt afgemaakt. Terwijl anderen juist reageren door zich terug te trekken uit de sociale omgeving, hun gevoelswereld of de volledige verbinding me hun lichaam.
Deze reacties worden autonoom door het zenuwstelsel aangestuurd en zijn geen bewuste reacties. Het zijn natuurlijke beschermingsreacties, die helpend waren in omstandigheden waarin je opgroeide.
Omdat deze beschermings- en hechtingspatronen zich al vroeg in het leven ontwikkelen, zijn ze vaak onbewust onderdeel van iemands leven. Ondanks dat ze onbewust zijn, bepalen ze hoe jij omgaat met stress, emoties beleeft en relaties aangaat.
Het zijn de oude imprint op je zenuwstelsel die ervoor zorgen dat je reageert alsof het gevaar nog steeds aanwezig is. Ook wanneer je met je hoofd weet dat de situatie in het heden veilig is.
Veel mensen merken hierdoor bijvoorbeeld dat ze moeite hebben om te kunnen rusten. Echt ontspannen is lastig. Doordat dat ze zich afgesneden voelen van hun gevoelens en lichamelijke signalen, kunnen ze zich niet afstemmen op de behoefte van hun lijf en zenuwstelsel.
Ontwikkelings- en hechtingstrauma worden niet alleen mentaal opgeslagen, maar ook in het lichaam en het zenuwstelsel. Daarom is het van groot belang om in therapie ook aandacht te schenken aan wat je lichaam en het zenuwstelsel je te vertellen hebben. Alleen wanneer je lichaam en zenuwstelsel onderdeel zijn van de therapie kan daadwerkelijke heling plaatsvinden. Het lichaam doet dan nieuwe ervaringen van veiligheid en ontspanning op, waardoor oude stresspatronen stap voor stap kunnen verzachten.
Dit ga je zelf ervaren, doordat je ‘als vanzelf’ meer momenten van regulatie gaat ervaren.
Wanneer de veerkracht in je zenuwstelsel weer terugkeert, kan het zichzelf weer reguleren en hoef jij niet meer steeds aan het werk om je zenuwstelsel en daarmee jezelf te reguleren.
Veel vormen van therapie richten zich vooral op praten en inzicht. Dat kan waardevol zijn, maar trauma ligt niet alleen opgeslagen in gedachten of herinneringen. De impact van traumatische ervaringen ligt opgeslagen in het lichaam en zenuwstelsel.
Ontwikkelingstrauma en hechtingstrauma gaan niet over het verhaal, maar over de impact van deze ervaringen op jouw zenuwstelsel.
Om te herstellen van deze impact is het belangrijk dat ook het lichaam en het zenuwstelsel betrokken worden in het therapeutische proces.
Daarom kan lichaamsgerichte psychotherapie een belangrijke rol spelen bij het herstel van ontwikkelings- en hechtingtrauma. Uiteraard is het daarbij van belang dat de therapeut gedegen opgeleid is in het lichaamsgerichte trauma werk en ook daadwerkelijk traumasensitief werkt.
Te vaak hoor ik een gebrek aan traumasensitiviteit terug in het eerder gedane therapeutische werk. Dat vind ik pijnlijk en ook zorgelijk. Wanneer iemand te maken heeft met de gevolgen van trauma en zeker wanneer dit ontwikkelings- en of hechtingstrauma betreft, is het van groot belang dat hier zorgvuldig mee gewerkt wordt. Een therapeut of coach die hier onvoldoende bekwaam in is, kan het proces van heling vertragen of zelfs verstoren door (onbewust) te hertraumatiseren. Naast cliënten die minder helpende ervaringen opgedaan hebben in eerdere individuele therapie, ontvang ik regelmatig cliënten die niet helpende ervaringen hebben opgedaan in ademwerk. Ondanks het kortstondige gevoel van opluchting wat voelbaar was vlak na de ademsessie, kwamen ze bij mij in de praktijk met een hulpvraag die zich richten op klachten als gevolg van een overweldigd zenuwstelsel. Dus pas daarmee op!
Verwerking en heling van hechtings- en ontwikkelingstrauma vraagt om vertraagd, zenuwstelsel bewust en afgestemd werken. Dat is een vak en niet iets wat iemand beheerst na een meerdaagse workshop of training/opleiding van een paar maanden of weekenden. Dit werk verdient respectvolle aandacht en vraagt van de therapeut om zich daar gedegen en meerjarig in te scholen.
In lichaamsgerichte psychotherapie werken we met wat zich in het moment aandient: lichamelijke sensaties, beweging, emoties, gedachten en energie.
Door met aandacht aanwezig te blijven bij deze lichamelijke trauma signalen kun je de daarbij behorende spanningen vertraagd te ontladen. Hierdoor kan het zenuwstelsel resetten en kun je nieuwe ervaringen op gaan doen. In de sessies stemmen we steeds af op jouw tempo en draagkracht, zonder te forceren of iets te moeten bereiken. Zo krijgt je zenuwstelsel ruimte om spanning te ontladen en nieuwe helende ervaringen op te doen. Waardoor jij meer rust en emotionele veerkracht gaat ervaren.
Deze traumasensitieve aanpak van lichaamsgerichte psychotherapie kan helpend zijn bij klachten zoals:
Zeker wanneer je merkt dat je vooral vanuit je hoofd leeft en het contact met je lichaam minder vanzelfsprekend voelt.
In mijn praktijk combineer ik onder andere:
Het doel hierbij is niet om iets te forceren, maar om het lichaam stap voor stap te helpen terugkeren naar een staat van veiligheid, regulatie en verbinding.
Wanneer het zenuwstelsel weer voldoende signalen van veiligheid ervaart, kan er werkelijk iets veranderen.
Veel mensen merken dan bijvoorbeeld dat zij:
Wanneer de triggers die het hechtings- of ontwikkelingstrauma activeren minder worden, ontstaat er ruimte om te bewegen van overleven naar leven. Dat geeft rust, vertrouwen, meer levensenergie en plezier in het leven.
Veel mensen die bij mij in de praktijk individuele therapiesessie hebben gevolgd ervaren dat zij zich stap voor stap meer thuis gaan voelen in hun eigen lichaam. Wat zorgt voor rust, vertrouwen, verbinding en meer levenslust.
Misschien herken je jezelf in wat je hebt gelezen. Misschien voel je al langer dat er iets in jou verlangt naar meer rust, meer verbinding met jezelf of simpelweg wat meer ruimte om adem te halen.
Je hoeft dat proces niet alleen te doorlopen. Sterker nog, dat wat in relatie gekwetst is verlangt naar een gezonde relatie om in te kunnen helen.
In mijn praktijk voor lichaamsgerichte psychotherapie in Heesselt (West Betuwe) bied ik je een rustige en veilige plek waar we samen kunnen onderzoeken wat jouw lichaam en zenuwstelsel nodig hebben om weer meer rust, verbinding en emotionele veerkracht te ervaren.
Je bent van harte welkom voor een gratis en vrijblijvend kennismakingsgesprek.
In dit gesprek kun je vertellen wat er speelt en waar je naar verlangt. Ontdekken of mijn manier van werken bij je past en ervaren of er een klik tussen ons is.
Mijn praktijk bevindt zich in Heesselt, in de gemeente West Betuwe, in de driehoek Tiel, Geldermalsen en Zaltbommel.
Mensen uit de weide omgeving van Utrecht tot Eindhoven en van Rotterdam tot Nijmegen komen bij mij in de praktijk voor therapie. Hierbij kun je denken aan:
Tiel, Buren, Lienden, Rhenen, Geldermalsen, Culemborg, Nieuwegein, Leerdam, Gorichem, Zaltbommel, Oss, ’s-Hertogenbosch en de omliggende dorpen zoals Varik, Ophemert, Passewaaij en Opijnen.
De sessies vinden plaats in mijn praktijkruimte, een prachtige ruime Yurt aan de rand van het bos in onze tuin, vlak bij de uiterwaarden van de Waal. In deze rustige en veilige setting is er alle ruimte om samen te werken aan het herstellen van de verbinding tussen lichaam, emoties en zenuwstelsel.
Mijn naam is Sandipa (49). Naast moeder van twee jongvolwassen kinderen en partner van Edwin, voel ik me bovenal mens.
Als lichaamsgericht therapeut zie ik mezelf niet als behandelaar van klachten. Ondersteund door mijn fascinatie voor de complexiteit van ons mens-zijn en mijn diepe liefde voor dit vak, zie ik mezelf als begeleider van innerlijke processen.
Voor mij begint alles bij verbinding: met het lichaam, de innerlijke beleving en met dat wat wezenlijk voor jou is. Het is mijn missie als lichaamsgericht therapeut om jou een veilige plek te bieden waar je opnieuw mag leren luisteren naar en vertrouwen op de wijsheid van je lichaam.
Wil jij de verbinding met jezelf herstellen?
Je bent welkom om vrijblijvend kennis te maken in een gratis gesprek van 30 minuten.
Wil je meer verbinding met jezelf, je gevoel en intuïtie? En wil je daarbij één op één aandacht? Dan is individuele therapie passend voor jou