De feestdagen worden vaak gezien als een tijd van gezelligheid en verbinding. Toch ervaren veel mensen stress, spanning of overbelasting in deze periode. Misschien merk je zelf ook dat je moeilijker ontspant, sneller geïrriteerd bent of je juist terugtrekt.
Dat is geen toeval. Tijdens de feestdagen krijgt je autonome zenuwstelsel het vaak zwaar te verduren. In deze blog lees je waarom deze periode zo’n grote impact heeft op je zenuwstelsel, hoe dat je vermogen tot verbinding beïnvloedt en wat je kunt doen om jezelf hierin te ondersteunen.
Even landen
Om de taal van je zenuwstelsel tijdens het lezen van deze tekst ook meteen wat beter te leren kennen maak ik gebruik van mini-oefeningen. Deze oefeningen helpen je om de verbinding met je lichaam te herstellen, waardoor jouw zenuwstelsel een ervaring van veiligheid opdoet. Hierdoor wordt het voor jou mogelijk om uit je denken los te komen en meteen de werking van je zenuwstelsel te ervaren.
Mini-oefening: Verbinden met je lichaam
Neem een moment om te voelen waar je lichaam op dit moment contact maakt met de stoel waarop je zit: De zitting onder je billen, je rug tegen de leuning en je voeten op de grond.
Je hoeft niets te veranderen. Het is voldoende om je aandacht te richten op de plekken waar je lichaam contact maakt met de ondergrond of leuning. Door je aandacht minimaal tien seconden op zo’n plek te richten, zul je je steeds meer bewust worden van de ervaring in jouw lichaam.
Nu je weer wat meer in verbinding bent met je lichaam, is het tijd om verder te lezen. Om de tekst levendig te houden is het behulpzaam om, terwijl je leest minimaal 50% van je aandacht te richten op de ervaringen in je lichaam. Zo wordt het mogelijk om de woorden ook meteen te beleven.
De rol van je autonome zenuwstelsel
Je autonome zenuwstelsel heeft één kerntaak: veiligheid waarborgen.
Het scant voortdurend, zonder dat jij daar bewust invloed op hebt, of je omgeving veilig genoeg is om te ontspannen en verbinding aan te gaan of dat het nodig is om in actie te komen.
Tijdens de feestdagen krijgt dit systeem het vaak zwaar te verduren.
Drukte, sociale verplichtingen, veranderingen in ritme, verwachtingen (van jezelf en van anderen), oude familiepatronen en weinig tijd om te herstellen, zorgen voor een opeenstapeling van prikkels.
Voor je zenuwstelsel betekent dit: meer schakelen, minder rust.
Spanning, vermoeidheid en onrust kunnen dan merkbare gevolgen voor jou zijn.
Wanneer overleven verbinding in de weg zit
Wanneer je zenuwstelsel te weinig signalen van veiligheid ontvangt, kan het in een staat van paraatheid blijven hangen. Je blijft dan onbewust bezig met jezelf veilig houden, waardoor er simpelweg geen ruimte is om verbindingen aan te gaan. Gesprekken blijven hierdoor oppervlakkig en kosten je veel energie.
En precies dát mechanisme zorgt ervoor dat verbinding maken, zowel met jezelf als met anderen, zo ingewikkeld kan zijn in deze periode.
Misschien herken je dit:
- Voordat je op de plek van bestemming bent, voel je al spanning in je lijf
- Het lukt je niet om met je aandacht langere tijd te focussen op één gesprek
- Je bent continue bezig met dat wat er in jouw omgeving gebeurt
- Iedereen lijkt gezellig samen te zijn, maar jij ervaart helemaal geen nabijheid of verbinding
- En eigenlijk wil je alleen nog maar naar huis…
Wanneer je jezelf herkent in één van deze voorbeelden is de kans groot dat er ook op dit moment iets in je lichaam verandert. Onderstaande mini oefening helpt je om even bij jezelf in te checken. Het kost je slechts een minuut en helpt je om de verbinding met jezelf te herstellen.
Deze oefening kun je makkelijk tussendoor doen. Wanneer je bezoek hebt of ergens op bezoek bent kan het toilet een prima plek om even bij jezelf in te checken.
Mini-oefening: check-in
Leg één hand op je borst of buik en wordt je bewust van je adem. Gun jezelf adem, maak er ruimte voor door eerst een keer flink uit te ademen, de inademing volgt dan vanzelf. Na een paar ademhalingen verdeel je je aandacht tussen je hand en je adem en stel je jezelf de vraag: Hoe is het nu met mij?
Maak er geen analyse van, je hoeft alleen maar met je aandacht onder je hand en/of bij je adem te blijven. Welke sensaties neem je waar en hoe voel je na het doen van deze oefening?
Wanneer het je lukt om niet meteen met je aandacht naar je gedachten te gaan, zul je merken dat je meer verbinding ervaart met je lichaam.
Er is niets mis met je
Wanneer je herkent dat het lastig is om verbinding te maken of om in verbinding te blijven met je lichaam of de mensen om je heen, is het van belang dat je weet dat jij of jouw zenuwstelsel niks verkeert doet. De reactie van je zenuwstelsel overkomt je en het zenuwstelsel reageert precies zoals het ontworpen is om te reageren. Het heeft geleerd door eerdere ervaringen.
De uitnodiging ligt nu dan ook niet in ‘je best doen’ of jezelf toespreken om het niet meer zo te doen.
Herstel van verbinding begint met leren luisteren naar de taal van je zenuwstelsel. Zo kun je gaan herkennen in welke staat je zenuwstelsel zich bevindt en wat het nodig heeft om voldoende veiligheid te ervaren, zodat jij weer ontspanning, rust en verbinding kan ervaren.
Kleine signalen van veiligheid
Je zenuwstelsel herstelt niet door grote ingrepen, maar door kleine, herhaalde signalen van veiligheid. Onderstaande twee mini-oefeningen helpen je om deze kleine signalen van veiligheid te gaan herkennen.
Mini-oefening: adem
Adem rustig in door je neus.
Laat je uitademing twee tellen langer duren dan je inademing.
Herhaal deze ademhaling vier tot zes keer en merk op welke kleine veranderingen in je gemoedstoestand je waarneemt.
Herken je het gevoel, dat je lichaam een klein beetje mag zakken? Of misschien begin je te geeuwen of voel je je spierspanning afnemen?
Mini-oefening: oriëntatie
Deze oefening maakt gebruik van de oriëntatie reflex, waardoor je net als in bovenstaande oefening, je zenuwstelsel signalen van veiligheid laat ervaren.
Kijk even rond in de ruimte, door je hoofd rustig van links naar rechts te bewegen. Na de ruimte een paar keer rond gekeken te hebben laat je je ogen rusten op iets dat prettig of neutraal voelt.
Welke kleine verschil(len) merk je op in je lichaam?
Tot slot
Misschien merk je dat deze oefeningen al iets in je ervaring laten verschuiven.
Dit is niet omdat alles nu ineens anders is, maar omdat je je zenuwstelsel actief ondersteunt hebt met signalen van veiligheid.
Wanneer je verlangt naar meer rust, ruimte en verbinding, weet dan dat dit geen kwestie is van wilskracht.
Het is een proces van leren luisteren, herkennen, erkennen en herstellen.
En dat proces hoef je niet alleen te doen.
Misschien voel je na het lezen van deze blog iets van herkenning. Of juist opluchting omdat je je meer bewust bent geworden van het feit dat jij niks verkeerd doet.
Dagelijks zie in mijn werk als lichaamsgericht therapeut en ervaar ik in mijn eigen lijf de impact van het zenuwstelsel op ons welbevinden. Het bepaald simpelweg hoe we ons voelen en hoe wij het leven ervaren.
Door te leren luisteren naar de taal van je zenuwstelsel opent zich de mogelijkheid om ermee te gaan samenwerken en duurzaam jouw ervaring van het leven te veranderen.
En precies dat, is waar ik met zoveel liefde ruimte voor maak in mijn werk en trainingen: Herstel van verbinding met jezelf, zodat jij weer kan gaan vertrouwen op dat wat je voelt.
Zelf ervaren?
Wil jij je ook ervaren wat het je op kan leveren als je leert luisteren naar de taal van je zenuwstelsel?
Dat kan!
Op vrijdag 30 & zaterdag 31 januari geef ik weer de tweedaagse training De taal van je zenuwstelsel.
Dit een ervaringsgerichte training waarin je leert herkennen wat jouw zenuwstelsel nodig heeft om zich veilig genoeg te voelen, zodat rust en verbinding weer mogelijk worden.
Wil je erbij zijn, wacht dan niet te lang met aanmelden. Ik werk namelijk met kleine groepen van maximaal zes deelnemers, zodat ik iedereen de aandacht kan geven die hij of zij verdient.
👉 Meer informatie en aanmelden kan via onderstaande botton
Je bent van harte welkom.